W Centrum Szyfrów Enigma stale przyglądamy się światu gier cyfrowych oraz ich wpływowi na kulturę. Wystąpienie dr Marcina Pigulaka Ginące dziedzictwo gier video przygotowane z okazji Europejskich Dni Dziedzictwa 2026 poświęcone będzie pytaniu, co i jak możemy zachować z materialnej historii gier w epoce postępującej dematerializacji kultury cyfrowej.
Od początku lat 70. XX wieku gry cyfrowe stawały się coraz ważniejszym elementem kultury popularnej oraz jednym z obszarów dynamicznego rozwoju technologicznego. Choć określamy je mianem „cyfrowych”, przez dziesięciolecia funkcjonowały dzięki bardzo materialnej infrastrukturze: hardware’owi (komputerom, automatom arcade i konsolom), nośnikom (dyskietkom, kartridżom czy płytom CD) oraz przejawom aktywności społeczności graczy (czasopismom, poradnikom i innym materiałom towarzyszącym). Z czasem przedmioty te stały się fundamentem kultury retro, kolekcjonerstwa oraz muzealnych i oddolnych inicjatyw służących zachowaniu historii medium.
Materialne dziedzictwo gier od początku pozostawało jednak wyjątkowo kruche. Nośniki ulegają degradacji, sprzęt przestaje działać, standardy technologiczne szybko się zmieniają, a możliwość uruchamiania dawnego oprogramowania coraz częściej wymaga specjalistycznej wiedzy oraz dostępu do nieprodukowanych już urządzeń. W ostatnich latach do tych problemów dołączyła zasadnicza zmiana modelu dystrybucji: fizyczny egzemplarz gry coraz częściej ustępuje miejsca licencji, kontu użytkownika i dostępowi zależnemu od infrastruktury sieciowej oraz decyzji właścicieli platform.
Podczas wystąpienia dr Marcin Pigulak – adiunkt w Instytucie Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych UAM oraz przewodniczący Polskiego Towarzystwa Badania Gier – przyjrzy się najważniejszym wyzwaniom związanym z zachowaniem materialnych śladów kultury gier cyfrowych. Co zostanie z dziedzictwa gier w sytuacji, gdy coraz mniej elementów ich funkcjonowania pozostaje w rękach użytkowników, kolekcjonerów i instytucji pamięci? Jakie działania możemy podjąć, aby budować wśród graczy świadomość znaczenia materialnych źródeł dla poznawania historii medium? I wreszcie: czy w perspektywie kolejnych dekad jesteśmy skazani na postępującą, napędzaną decyzjami korporacji dematerializację kultury gier cyfrowych?
Termin: 18.09, godz. 17:00
Centrum Szyfrów Enigma
wstęp wolny